Ana Sayfa / GTİP Kodları / 12. Fasıl

GTİP fasılı

GTİP 12. Fasıl: Yağlı tohum ve meyveler; muhtelif tane, tohum ve meyveler; sanayide veya tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem

12. Fasıl kapsamındaki 14 tarife pozisyonu ve 134 adet 12 haneli GTİP kodu, Türk Gümrük Tarife Cetveli’ndeki resmî tanımlarıyla. Türkiye’nin bu fasıldaki ihracat ve ithalatı TÜİK verilerine dayanır.

Kaynak: Resmî Gazete, TÜİKTarife cetveli: 2026Son güncelleme: 22.11.2026

2025 özeti

Türkiye 2025 yılında 12. fasıl kapsamındaki ürünlerde 754,8 milyon dolar ihracat yaptı; bu tutar 2024’e göre %5,7 arttı ve toplam ihracatın %0,3’ini oluşturdu. Aynı yıl bu fasılda 3.358,0 milyon dolar ithalat yapıldı (2024’e göre %22,1 artış). 12. Fasıl, 97 fasıl arasında ihracatta 57., ithalatta 17. sırada. Fasıldaki dış ticaret dengesi Türkiye aleyhine 2.603,1 milyon dolar.

İhracat (2025)754,8 mn $2024’e göre 5,7%
İthalat (2025)3.358,0 mn $2024’e göre 22,1%
Dış ticaret dengesi (2025)-2.603,1 mn $Türkiye aleyhine
Toplam ihracattaki payı%0,3İhracatta 57. sıra

Yıllara göre ihracat ve ithalat

Yıl İhracat (mn $) İthalat (mn $) Denge (mn $)
2021 579,0 2.593,9 -2.014,9
2022 701,4 3.306,1 -2.604,7
2023 639,7 2.990,0 -2.350,3
2024 714,2 2.751,0 -2.036,8
2025 754,8 3.358,0 -2.603,1

Bu fasılda en çok ihracat yapılan ülkeler (2025)

# Ülke İhracat (mn $) Fasıl içindeki payı
1 ABD 122,4 16,2%
2 Ukrayna 87,1 11,5%
3 Irak 60,3 8,0%
4 Suriye 55,2 7,3%
5 Romanya 42,2 5,6%
6 Almanya 35,4 4,7%
7 Bulgaristan 32,3 4,3%
8 Macaristan 25,2 3,3%
9 Cezayir 20,2 2,7%
10 Azerbaycan 19,8 2,6%

Bu fasılda en çok ithalat yapılan ülkeler (2025)

# Ülke İthalat (mn $) Fasıl içindeki payı
1 Brezilya 829,7 24,7%
2 ABD 474,4 14,1%
3 Ukrayna 464,5 13,8%
4 Romanya 427,2 12,7%
5 Moldova 259,5 7,7%
6 Bulgaristan 138,7 4,1%
7 Çad 122,3 3,6%
8 Çin 77,2 2,3%
9 Nijer 56,4 1,7%
10 Kanada 43,9 1,3%

12. Fasıl pozisyonları ve GTİP kodları

Pozisyon başlığına dokunarak alt kodları açabilirsiniz. Arama kutusu kod (ör. 1201) veya eşya tanımıyla çalışır.

12.01Soya fasulyesi (kırılmış olsun olmasın):2 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1201.10.00.00.00 Tohumluk olanlar
1201.90.00.00.00 Diğerleri
12.02Yer fıstığı (kavrulmamış veya başka şekilde pişirilmemiş, kabuklu veya kırılmış olsun olmasın)3 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1202.30.00.00.00 Tohumluk olanlar
Diğerleri:
1202.41.00.00.00 Kabuklu
1202.42.00.00.00 Kabuksuz (kırılmış olsun olmasın)
12.03Kopra1 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1203.00.00.00.00 Kopra
12.04Keten tohumu (kırılmış olsun olmasın):2 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1204.00 Keten tohumu (kırılmış olsun olmasın):
1204.00.10.00.00 Tohumluk olanlar
1204.00.90.00.00 Diğerleri
12.05Rep veya kolza tohumları (kırılmış olsun olmasın):3 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1205.10 Düşük erusik asitli rep veya kolza tohumları:
1205.10.10.00.00 Tohumluk olanlar
1205.10.90.00.00 Diğerleri
1205.90.00.00.00 Diğerleri
12.06Ayçiçeği tohumu (kırılmış olsun olmasın):5 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1206.00 Ayçiçeği tohumu (kırılmış olsun olmasın):
1206.00.10.00.00 Tohumluk olanlar
Diğerleri :
Kabuksuz; gri beyaz çizgili kabuklu
1206.00.91.00.11 Çerezlik olanlar
1206.00.91.00.19 Diğerleri
Diğerleri
1206.00.99.00.11 Çerezlik olanlar
1206.00.99.00.19 Diğerleri
12.07Diğer yağlı tohumlar ve meyveler (kırılmış olsun olmasın) :18 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1207.10.00.00.00 Palm meyvesi ve çekirdeği
Pamuk tohumu:
1207.21.00.00.00 Tohumluk olanlar
1207.29.00.00.00 Diğerleri
1207.30.00.00.00 Hint yağı tohumu
1207.40 Susam tohumu:
1207.40.10.00.00 Tohumluk olanlar
Diğerleri:
1207.40.90.00.11 Ham
1207.40.90.00.12 Soyulmuş
1207.50 Hardal tohumu:
1207.50.10.00.00 Tohumluk olanlar
1207.50.90.00.00 Diğerleri
1207.60.00.00.00 Aspir (Carthamus tinctorius) tohumu
1207.70.00.00.00 Kavun, Karpuz tohumu
Diğerleri:
1207.91 Haşhaş tohumu:
1207.91.10.00.00 Tohumluk olanlar
1207.91.90.00.00 Diğerleri
1207.99 Diğerleri:
Tohumluk olanlar:
1207.99.20.00.11 Chia tohumu
1207.99.20.00.19 Diğerleri
Diğerleri:
1207.99.91.00.00 Kenevir (kendir) tohumu
Diğerleri:
1207.99.96.00.11 Chia tohumu
1207.99.96.00.19 Diğerleri
12.08Yağlı tohum ve meyvelerin un ve kaba unları (hardal unu hariç):4 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1208.10 Soya fasulyesinin unu ve kaba unları
1208.10.00.00.11 Soya fasulyesinin unu
1208.10.00.00.12 Soya fasulyesinin kaba unu
1208.90 Diğerleri
1208.90.00.00.11 Ayçiçeği tohumunun unu ve kaba unları
1208.90.00.00.19 Diğerleri
12.09Ekim amacıyla kullanılan tohum, meyve ve sporlar:49 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1209.10.00.00.00 Şeker pancarı tohumları
Yem bitkileri tohumları:
1209.21.00.00.00 Yonca tohumu
1209.22 Üçgül tohumu (Trifolium spp.):
1209.22.10.00.00 Kırmızı üçgül (Trifolium protense L.)
1209.22.80.00.00 Diğerleri
1209.23 Çayır otu tohumları:
1209.23.11.00.00 Çayır (Festuca pratensis Huds.) tohumları
1209.23.15.00.00 Kırmızı çayır otu (Festuca rubra L.) tohumları
Diğer çayır otu tohumları
1209.23.80.00.11 Koyun çayır otu (Festuca ovina L.) tohumları
1209.23.80.00.19 Diğerleri
1209.24.00.00.00 Kentucky mavi otu tohumu (Poa pratensis L.)
1209.25 Çim tohumları (Lolium multiflorum Lam, Lolium perenne L.):
1209.25.10.00.00 İtalyan çimi (westerwold dahil) (Lolium multiflorum Lam.)
1209.25.90.00.00 İngiliz çimi (Lolium perenne L.)
1209.29 Diğerleri:
Çayır kelp kuyruğu otu tohumu, Fiğ; Poa palustris L., Poa trivialis L. cinsi tohumlar; domuz ayrığı (Dactylis glomerata L.) tohumu; tavus otları (Agrosties) tohumu
1209.29.45.00.11 Vicia sativa L. türü fiğ
1209.29.45.00.12 Diğer tür fiğ
1209.29.45.00.13 Poa palustris L., Poa trivialis L. cinsi tohumlar
1209.29.45.00.14 Domuz ayrığı tohumu (Dactylis glomerata L.)
1209.29.45.00.15 Tavus otları (Agrosties) tohumu
1209.29.45.00.16 Çayır kelp kuyruğu otu tohumu
1209.29.50.00.00 Acı bakla tohumu
1209.29.60.00.00 Hayvan yemi olarak kullanılan pancar tohumu (Beta vulgaris var.alba)
Diğerleri
1209.29.80.00.11 Melez çim (Lolium X hybridum Hausskn.)
1209.29.80.00.12 Orman salkım otu (Poa nemoralis L.) tohumları
1209.29.80.00.13 Yüksek çayır yulafı (Arrhenatherum elatius (L.)J veC presl.)tohumları
1209.29.80.00.14 Korunga (Onobrychis sativa L.)
1209.29.80.00.15 Burçak (Vicia ervilia Willd.)
1209.29.80.00.16 Sorgum tohumu
1209.29.80.00.17 Yem şalgamı tohumu
1209.29.80.00.18 Diğerleri
1209.30.00.00.00 Genellikle çiçekleri için yetiştirilen otsu bitkilerin tohumları
Diğerleri:
1209.91 Sebze tohumları:
1209.91.30.00.00 Salata pancarı veya "kırmızı pancar" tohumu (Beta vulgaris var. conditiva)
Diğerleri
1209.91.80.00.11 Kabak tohumu
1209.91.80.00.12 Domates tohumu
1209.91.80.00.13 Hıyar tohumu
1209.91.80.00.14 Soğan tohumu
1209.91.80.00.15 Havuç tohumu
1209.91.80.00.16 Marul tohumu
1209.91.80.00.17 Karnabahar tohumu
1209.91.80.00.18 Maydanoz tohumu
1209.91.80.00.21 Ispanak tohumu
1209.91.80.00.22 Bamya tohumu
1209.91.80.00.23 Baş salata tohumu
1209.91.80.00.24 Biber tohumu
1209.91.80.00.25 Patlıcan tohumu
1209.91.80.00.26 Turp tohumu
1209.91.80.00.29 Diğer sebze tohumları
1209.99 Diğerleri :
1209.99.10.00.00 Orman ağaçlarının tohumları
Diğerleri:
1209.99.91.00.00 Genellikle çiçekleri için yetiştirilen bitkilerin tohumları (1209.30 alt pozisyonundakiler hariç)
Diğerleri:
1209.99.99.10.00 Meyva ağaçları tohumları
Diğerleri
1209.99.99.90.11 Tütün tohumu
1209.99.99.90.18 Diğerleri
12.10Şerbetçi otu kozalakları (taze veya kurutulmuş, dane, toz veya pellet şekline getirilmiş olsun olmasın); lüpülin:4 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1210.10.00.00.00 Şerbetçi otu kozalakları (dane, toz veya pellet şekline getirilmemiş)
1210.20 Şerbetçi otu kozalakları (dane, toz veya pellet şekline getirilmiş); lüpülin :
Lüpülinle zenginleştirilmiş şerbetçi otu kozalakları (dane, toz veya pellet şekline getirilmiş);lüpülin
1210.20.10.00.11 Lüpülin
1210.20.10.00.19 Diğerleri
1210.20.90.00.00 Diğerleri
12.11Bitki ve bitki kısımları (tohum ve meyveler dahil) (esas olarak parfümeride, eczacılıkta, böcek yada mantar öldürücü veya benzeri amaçlarla kullanılan cinsten olanlar) (taze, soğutulmuş, dondurulmuş veya kurutulmuş, kesilmiş, ezilmiş veya toz haline getirilmiş olsun olmasın):21 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1211.20.00.00.00 Ginseng kökü
1211.30.00.00.00 Koka yaprağı
1211.40.00.00.00 Haşhaş kellesi
1211.50.00.00.00 Efedra (Ephedra)
1211.60.00.00.00 Afrika kirazının kabuğu (Prunus africana)
1211.90 Diğerleri:
1211.90.30.00.00 Tonka fasulyesi
Diğerleri
1211.90.86.00.11 Vermut otu
1211.90.86.00.12 Likör otu
1211.90.86.00.14 Kına kına kabukları
1211.90.86.00.16 Yabani güveyotu (Origanum vulgare) (sapları ve yaprakları)
1211.90.86.00.18 Meyan kökü
Nane
1211.90.86.00.22 Küçük paketler içerisinde bitkisel çay olarak kullanılanlar
1211.90.86.00.23 Diğerleri
Ihlamur
1211.90.86.00.24 Küçük paketler içerisinde bitkisel çay olarak kullanılanlar
1211.90.86.00.25 Diğerleri
Adaçayı (Salvia officinalis) (yaprakları ve çiçekleri)
1211.90.86.00.26 Küçük paketler içerisinde bitkisel çay olarak kullanılanlar
1211.90.86.00.27 Diğerleri
Diğerleri:
Küçük paketler içerisinde bitkisel çay olarak kullanılanlar:
1211.90.86.00.31 Biberiye
1211.90.86.00.39 Diğerleri
Diğerleri:
1211.90.86.00.41 Biberiye
1211.90.86.00.49 Diğerleri
12.12Keçiboynuzu, deniz otları ve diğer algler, şeker pancarı ve şeker kamışı (taze , soğutulmuş, dondurulmuş veya kurutulmuş, öğütülmüş olsun olmasın) ; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan insanların yemesine elverişli cinsten meyve çekirdekleri ve çekirdek içleri ve diğer bitkisel ürünler (Cicho - rium intybus sativum cinsi kavrulmamış hindiba kökleri dahil):18 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
Deniz otları ve diğer algler:
1212.21 İnsan tüketimine elverişli olanlar:
1212.21.00.10.00 Başlıca tababette, parfümeride ve benzeri işlerde kullanılanlar
1212.21.00.20.00 Dondurulmuş olanlar
1212.21.00.90.00 Diğerleri
1212.29 Diğerleri:
1212.29.00.10.00 Başlıca tababette, parfümeride ve benzeri işlerde kullanılanlar
1212.29.00.20.00 Dondurulmuş olanlar
1212.29.00.90.00 Diğerleri
Diğerleri :
1212.91 Şeker pancarı:
1212.91.20.00.00 Kurutulmuş (öğütülmüş olsun olmasın)
1212.91.80.00.00 Diğerleri
1212.92.00.00.00 Keçiboynuzu (harnup)
1212.93.00.00.00 Şeker kamışı
1212.94.00.00.00 Hindiba kökleri
1212.99 Diğerleri:
Keçiboynuzu tohumları:
1212.99.41.00.00 Kabukları soyulmamış, ezilmemiş veya öğütülmemiş
1212.99.49.00.00 Diğerleri
Diğerleri
1212.99.95.00.11 Dondurulmuş taze polen
1212.99.95.00.12 Kurutulmuş polen
1212.99.95.00.13 Tatlı sorgum (saccharatum)
1212.99.95.00.14 Kayısı, şeftali (nektarin dahil) ve erik çekirdekleri ve çekirdek içleri
1212.99.95.00.19 Diğerleri
12.13Hububat sapları ve kapçıkları (işlenmemiş) (kıyılmış, toz haline getirilmiş, preslenmiş veya pellet şeklinde olsun olmasın)1 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1213.00.00.00.00 Hububat sapları ve kapçıkları (işlenmemiş) (kıyılmış, toz haline getirilmiş, preslenmiş veya pellet şeklinde olsun olmasın)
12.14İsveç şalgamı, hayvan pancarı, kök yemler, kuru ot, yonca, üçgül, evliya otu, yemlik lahana, acı bakla, fiğ ve benzeri hayvan yemleri (pellet şeklinde olsun olmasın):3 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
1214.10.00.00.00 Yonca kaba unu ve pelletleri
1214.90 Diğerleri :
1214.90.10.00.00 Hayvan pancarı, İsveç şalgamı ve diğer kök yemler
1214.90.90.00.00 Diğerleri

Fasıl ve bölüm notları

Aşağıdaki notlar Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin resmî metninin parçasıdır ve sınıflandırmada bağlayıcıdır.

12. Fasıl notları

1. 12.07 pozisyonu, diğerleri anlamında, palm meyvesi ve çekirdeği, pamuk tohumu, Hint yağı tohumu, susam, hardal, aspir, haşhaş tohumlarına ve shea fıstığına (karite meyvası) uygulanır. 12.07 pozisyonu, 08.01 veya 08.02 pozisyonlarında yeralan ürünler ile zeytinlere (7. veya 20. fasıllar) uygulanmaz.

2. 12.08 pozisyonu, sadece yağı alınmamış un ve kaba unlara değil, aynı zamanda yağı kısmen alınmış yağı alınıp tamamen veya kısmen kendi orijinal yağı tekrar eklenmiş olan un ve kaba unlara da uygulanır. Bununla beraber, bu pozisyon 23.04 ila 23.06 pozisyonlarındaki artıklara uygulanmaz.

3. 12.09 pozisyonu anlamında, pancar tohumları, ot ve diğer çim tohumları, süs çiçekleri tohumları, sebze tohumları, orman ağaçları tohumları, meyve ağaçları tohumları, fiğ tohumları (Vicia faba türünden olanlar hariç) veya acı bakla tohumları " ekilmeye mahsus tohumlar "olarak kabul edilirler. Bununla beraber, aşağıda yazılı olanlar ekilmeye mahsus olsalar bile 12.09 pozisyonu dışında kalırlar:

(a) Kuru baklagiller veya tatlı mısır; (Fasıl 7)

(b) 9. fasılda yeralan baharat veya diğer ürünler;

(c) Hububat (Fasıl 10) veya

(d) 12.01 ila 12.07 veya 12.11 pozisyonlarında yeralan ürünler.

4. 12.11 pozisyonu, diğerleri anlamında, aşağıdaki bitki ve bitki parçalarını da kapsar: Fesleğen, zembil çiçeği, sinseng, çördük otu, meyan kökü, her tür nane, biberiye, sedefotu, ada çayı ve pelin. Bununla beraber 12.11 pozisyonuna aşağıda yazılı olanlar dahil değildir:

(a) 30. fasılda yeralan ilaçlar;

(b) 33. fasılda yeralan parfümeri, kozmetik ve tuvalet müstahzarları veya

(c) 38.08 pozisyonunda yeralan böcek ilaçları, mantar ilaçları, ot ilaçları, dezenfektanlar veya benzeri ürünler.

5. 12.12 pozisyonunun tatbikinde " deniz otları ve diğer algler " tabirine aşağıda yazılı olanlar dahil değildir:

(a) 21.02 pozisyonunda yeralan cansız tek hücreli mikroorganizmalar;

(b) 30.02 pozisyonunda yeralan mikroorganizma kültürleri veya

(c) 31.01 veya 31.05 pozisyonlarında yeralan gübreler.

Alt Pozisyon Notu

1. 1205.10 alt pozisyonu anlamında, "düşük erüsik asit muhtevalı rep veya kolza tohumları" tabirinden, ağırlık itibariyle %2'den az erüsik asit içeren sabit yağ ve gramında 30 mikromolden az glukosinolat içeren katı bileşen ihtiva eden rep veya kolza tohumları anlaşılır.

Vergi oranları ve dış ticaret önlemleri

Bu sayfada vergi oranı verilmez; oranlar ve önlemler sık değişir. Bir eşyaya uygulanan gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, diğer vergiler ve beyannameye eklenmesi gereken belgeler için 12 haneli GTİP ile Ticaret Bakanlığı’nın TARA – Tarife Arama uygulamasında sorgulama yapınız. Doğru GTİP’in belirlenmesi ve beyan sorumluluğu beyan sahibine aittir.

Kaynak: 30.12.2025 tarihli ve 33123 (1. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli (11.07.2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11507 sayılı Kararla değişik). Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı metin Resmî Gazete’dedir. 11507 sayılı Kararla yapılan değişiklikler tablolara işlenmiş ve ilgili pozisyonlarda belirtilmiştir.
Dış ticaret verileri: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dış Ticaret İstatistikleri — Genel Ticaret Sistemi, HS 2 (fasıl) düzeyinde yıllık veriler, ABD doları; kaynak gösterilerek kullanılmıştır. Ülke sıralamaları ülke × fasıl verisinden hesaplanmıştır; hesaplama ve sunum İlgim Gümrük’e aittir. TÜİK verileri sonradan revize edilebilir.
Son güncelleme: 22 Kasım 2026.

GTİP tespiti, menşe, belge ve maliyet hesabında destek mi gerekiyor?

Bizimle iletişime geçin

tarafından sevgiyle tasarlandı · 2026