Ana Sayfa / GTİP Kodları / 31. Fasıl

GTİP fasılı

GTİP 31. Fasıl: Gübreler

31. Fasıl kapsamındaki 5 tarife pozisyonu ve 50 adet 12 haneli GTİP kodu, Türk Gümrük Tarife Cetveli’ndeki resmî tanımlarıyla. Türkiye’nin bu fasıldaki ihracat ve ithalatı TÜİK verilerine dayanır.

Kaynak: Resmî Gazete, TÜİKTarife cetveli: 2026Son güncelleme: 22.11.2026

2025 özeti

Türkiye 2025 yılında 31. fasıl kapsamındaki ürünlerde 586,9 milyon dolar ihracat yaptı; bu tutar 2024’e göre %10,0 arttı ve toplam ihracatın %0,2’ini oluşturdu. Aynı yıl bu fasılda 2.004,9 milyon dolar ithalat yapıldı (2024’e göre %16,8 artış). 31. Fasıl, 97 fasıl arasında ihracatta 61., ithalatta 29. sırada. Fasıldaki dış ticaret dengesi Türkiye aleyhine 1.418,0 milyon dolar.

İhracat (2025)586,9 mn $2024’e göre 10,0%
İthalat (2025)2.004,9 mn $2024’e göre 16,8%
Dış ticaret dengesi (2025)-1.418,0 mn $Türkiye aleyhine
Toplam ihracattaki payı%0,2İhracatta 61. sıra

Yıllara göre ihracat ve ithalat

Yıl İhracat (mn $) İthalat (mn $) Denge (mn $)
2021 473,5 1.995,2 -1.521,7
2022 965,9 3.031,5 -2.065,5
2023 511,6 2.387,4 -1.875,8
2024 533,5 1.715,9 -1.182,5
2025 586,9 2.004,9 -1.418,0

Bu fasılda en çok ihracat yapılan ülkeler (2025)

# Ülke İhracat (mn $) Fasıl içindeki payı
1 Romanya 77,0 13,1%
2 Irak 66,4 11,3%
3 Hindistan 47,1 8,0%
4 Suriye 34,4 5,9%
5 İrlanda 27,4 4,7%
6 Tanzanya 26,9 4,6%
7 Mısır 21,9 3,7%
8 Ukrayna 18,6 3,2%
9 İtalya 17,8 3,0%
10 Kenya 16,0 2,7%

Bu fasılda en çok ithalat yapılan ülkeler (2025)

# Ülke İthalat (mn $) Fasıl içindeki payı
1 Umman 381,8 19,0%
2 Mısır 297,0 14,8%
3 Çin 294,0 14,7%
4 Fas 165,2 8,2%
5 Türkmenistan 127,3 6,4%
6 Tunus 37,0 1,8%
7 İtalya 35,5 1,8%
8 Katar 34,8 1,7%
9 İspanya 34,8 1,7%
10 Hırvatistan 25,3 1,3%

31. Fasıl pozisyonları ve GTİP kodları

Pozisyon başlığına dokunarak alt kodları açabilirsiniz. Arama kutusu kod (ör. 3101) veya eşya tanımıyla çalışır.

31.01Hayvansal veya bitkisel gübreler (birbirleriyle karıştırılmış veya kimyasal olarak işlem görmüş olsun olmasın); bitkisel veya hayvansal menşeli gübrelerin kimyasal bir işleme tabi tutulmasından veya karıştırılmasından elde edilen gübreler2 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
3101.00 Hayvansal veya bitkisel gübreler (birbirleriyle karıştırılmış veya kimyasal olarak işlem görmüş olsun olmasın); bitkisel veya hayvansal menşeli gübrelerin kimyasal bir işleme tabi tutulmasından veya karıştırılmasından elde edilen gübreler
3101.00.00.10.00 Kimyasal olarak işlem görmüş olanlar
3101.00.00.90.00 Diğerleri
31.02Azotlu mineral veya kimyasal gübreler:18 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
3102.10 Üre (sulu çözelti halinde olsun olmasın):
Kuru anhidrit ürün üzerinden, içindeki azot miktarı ağırlık itibariyle % 45'den fazla olan üre
3102.10.12.00.00 Sulu çözelti halinde, ağırlık itibariyle en az %31,8 fakat %33,2'yi geçmeyen üre içerenler
3102.10.15.00.00 Sulu çözelti halinde, ağırlık itibariyle %33,2 yi geçen fakat %55'i geçmeyen üre içerenler
3102.10.19.00.00 Diğerleri
3102.10.90.00.00 Diğerleri
Amonyum sülfat; amonyum sülfat ve amonyum nitratın çift tuzları; karışımları:
3102.21.00.00.00 Amonyum sülfat
3102.29 Diğerleri
3102.29.00.00.11 Amonyum sülfo nitrat
3102.29.00.00.19 Diğerleri
3102.30 Amonyum nitrat (sulu çözelti halinde olsun olmasın):
3102.30.10.00.00 Sulu çözelti halinde
3102.30.90.00.00 Diğerleri
3102.40 Amonyum nitratın kalsiyum karbonatla veya bitki besin maddesi olmayan diğer inorganik maddelerle karışımları:
Ağırlık itibariyle içindeki azot miktarı % 28'i geçmeyenler
3102.40.10.00.11 Kalsiyum amonyum nitrat (CAN)
3102.40.10.00.19 Diğerleri
Ağırlık itibariyle içindeki azot miktarı % 28'i geçenler
3102.40.90.00.11 Kalsiyum amonyum nitrat (CAN)
3102.40.90.00.19 Diğerleri
3102.50.00.00.00 Sodyum nitrat
3102.60.00.00.00 Kalsiyum nitrat ve amonyum nitratın çift tuzları ve karışımları
3102.80.00.00.00 Üre ve amonyum nitratın sulu veya amonyaklı çözeltiler içindeki karışımları
3102.90 Diğerleri (yukarıdaki alt pozisyonlarda belirtilmeyen karışımlar dahil)
3102.90.00.10.00 Ağırlık itibariyle % 25 veya daha fazla azot içeren kalsiyum siyanamid
3102.90.00.90.00 Diğerleri
31.03Fosfatlı mineral veya kimyasal gübreler:3 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
Süper fosfatlar :
3103.11.00.00.00 Ağırlık itibariyle % 35 veya daha fazla difosfor pentaoksit içerenler
3103.19.00.00.00 Diğerleri
3103.90.00.00.00 Diğerleri
31.04Potaslı mineral veya kimyasal gübreler:8 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
3104.20 Potasyum klorür:
3104.20.10.00.00 Kuru anhidrit ürün üzerinden, içindeki K2O miktarı ağırlık itibariyle % 40 'ı geçmeyenler
3104.20.50.00.00 Kuru anhidrit ürün üzerinden, içindeki K2O miktarı ağırlık itibariyle % 40'ı geçen fakat % 62'yi geçmeyenler
3104.20.90.00.00 Kuru anhidrit ürün üzerinden, içindeki K2O miktarı ağırlık itibariyle % 62'yi geçenler
3104.30 Potasyum sülfat :
3104.30.00.10.00 Ağırlık itibariyle % 52 veya daha az K2O içerenler
3104.30.00.90.00 Diğerleri
3104.90 Diğerleri:
Magnezyum sülfat - potasyum sülfat:
3104.90.00.11.00 Ağırlık itibariyle % 30 veya daha az K2O içerenler
3104.90.00.19.00 Diğerleri
3104.90.00.90.00 Diğerleri
31.05Bitki besin maddeleri olan azot, fosfor ve potasyumun ikisini veya üçünü içeren mineral veya kimyasal gübreler; diğer gübreler; bu fasıldaki ürünlerin tablet veya benzeri şekillerde veya brüt ağırlığı 10 kg.ı geçmeyen ambalajlarda olanları:19 GTİP
GTİP Eşyanın tanımı
3105.10 Bu fasıldaki ürünlerin tablet veya benzeri şekillerde veya brüt ağırlığı 10 kg.ı geçmeyen ambalajlarda olanları :
Potasyum sülfat:
3105.10.00.11.00 Ağırlık itibariyle % 52 veya daha az K2O içerenler
3105.10.00.19.00 Diğerleri
Magnezyum sülfat - potasyum sülfat:
3105.10.00.21.00 Ağırlık itibariyle % 30 veya daha az K2O içerenler
3105.10.00.29.00 Diğerleri
Kalsiyum siyanamid:
3105.10.00.31.00 Ağırlık itibariyle % 25 veya daha az azot içerenler
3105.10.00.39.00 Diğerleri
Diğerleri
3105.10.00.90.11 Sıvı gübreler
3105.10.00.90.19 Diğerleri
3105.20 Bitki besin maddeleri olan azot, fosfor ve potasyumun üçünü birden içeren mineral veya kimyasal gübreler:
3105.20.10.00.00 Kuru madde üzerinden nitrogen oranı ağırlıkça %10'u geçenler
3105.20.90.00.00 Diğerleri
3105.30.00.00.00 Diamonyum hidrojenortofosfat (diamonyum fosfat)
3105.40 Amonyum dihidrojenortofosfat (monoamonyum fosfat) ve bunun diamonyum hidrojenortofosfat (diamonyum fosfat) la karışımları:
3105.40.00.00.11 Amonyum dihidrojenortofosfat (monoamonyum fosfat)
3105.40.00.00.12 Monoamonyum fosfat ile diamonyum fosfatın birbirleriyle karışımları
Bitki besin maddeleri olan azot ve fosforun ikisini de içeren diğer mineral veya kimyasal gübreler:
3105.51.00.00.00 Nitrat ve fosfat içerenler
3105.59 Diğerleri
3105.59.00.00.11 Kuru anhidrit ürün üzerinden, içindeki azot miktarı ağırlık itibariyle %10 veya daha fazla olanlar
3105.59.00.00.19 Diğerleri
3105.60.00.00.00 Bitki besin maddeleri olan fosfor ve potasyumun ikisini de içeren mineral veya kimyasal gübreler
3105.90 Diğerleri:
3105.90.20.00.00 Kuru anhidrit ürün üzerinden, içindeki azot miktarı ağırlık itibariyle % 10'u geçenler
3105.90.80.00.00 Diğerleri

Fasıl ve bölüm notları

Aşağıdaki notlar Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin resmî metninin parçasıdır ve sınıflandırmada bağlayıcıdır.

31. Fasıl notları

1. Aşağıda yazılı olanlar bu fasıla dahil değildir:

(a) 05.11 pozisyonunda yer alan hayvan kanı;

(b) Kimyaca belirli bir yapıda bulunan izole edilmiş bileşikler (aşağıdaki 2(a), 3(a), 4(a) veya 5 no.lu notlardaki tanıma uyanlar hariç) ; veya

(c) 38.24 pozisyonunda yer alan herbirinin ağırlığı 2,5 gram veya daha fazla olan potasyum klorürün kültür kristalleri (optik elemanlar hariç); potasyum klorürün optik elemanları (90.01 pozisyonu).

2. 31.02 pozisyonu, 31.05 pozisyonunda belirtilen şekillerde veya ambalajlarda olmamaları şartıyla, sadece aşağıda yazılı olanları kapsar:

(a) Aşağıdaki tanımlardan herhangi birine uyan ürünler:

(i) Sodyum nitrat (saf olsun olmasın);

(ii) Amonyum nitrat (saf olsun olmasın);

(iii) Amonyum sülfat ve amonyum nitratın çift tuzları (saf olsun olmasın);

(iv) Amonyum sülfat (saf olsun olmasın);

(v) Kalsiyum nitrat ve amonyum nitratın çift tuzları (saf olsun olmasın) veya karışımları;

(vi) Kalsiyum nitrat ve magnezyum nitratın çift tuzları (saf olsun olmasın) veya karışımları;

(vii) Kalsiyum siyanamit (saf veya sıvı yağ ile işlem görmüş olsun olmasın);

(viii) Üre (saf olsun olmasın);

(b) Yukarıda (a) fıkrasında yazılı ürünlerin birbirleriyle karışımlarından oluşan gübreler.

(c) Amonyum klorür veya yukarıda (a) veya (b) fıkralarında yazılı ürünlerin herhangi birinin, tebeşir, alçıtaşı veya bitki besin maddesi olmayan diğer inorganik maddelerle karıştırılmasından oluşan gübreler.

(d) Yukarıda (a) fıkrasında (2) veya (8) alt paragraflarında belirtilen ürünlerden veya bu ürünlerin sulu veya amonyaklı çözelti içindeki karışımlarından oluşan sıvı gübreler.

3. 31.03 pozisyonu, 31.05 pozisyonunda belirtilen şekillerde veya ambalajlarda olmamaları şartıyla, sadece aşağıda yazılı olanları kapsar:

(a) Aşağıdaki tanımlardan birine uyan ürünler:

(i) Bazik cüruf;

(ii) 25.10 pozisyonundaki tabii fosfatlar (safsızlıkların giderilmesi için ileri derecede ısıl işleme tabi tutulmuş veya kalsine edilmiş olanlar);

(iii) Süperfosfatlar (tek, ikili veya üçlü);

(iv) Kuru anhidrit haldeki ürün üzerinden hesaplandığında ağırlık itibariyle % 0,2 veya daha fazla oranda flor içeren kalsiyum hidrojenortofosfatlar.

(b) Yukarıda (a) fıkrasında yazılı ürünlerin birbirleri ile karışımından oluşan gübreler (ancak flor miktar limiti dikkate alınmayacaktır);

(c) Yukarıda (a) veya (b) fıkralarında yazılı ürünlerin (flor miktar limiti dikkate alınmayacaktır) tebeşir, alçı taşı veya bitki besin maddesi olmayan diğer anorganik maddelerle karışımlarından oluşan gübreler.

4. 31.04 pozisyonu, 31.05 pozisyonunda belirtilen şekillerde veya ambalajlarda olmamaları şartıyla, sadece aşağıda yazılı olanları kapsar:

(a) Aşağıdaki tanımlardan herhangi birine uyan ürünler:

(i) Ham tabii potasyum tuzları (örneğin,karnalit, kainit ve silvit);

(ii) Potasyum klorür (saf olsun olmasın) [yukarıdaki 1(c) not hükmü saklı kalmak şartıyla];

(iii) Potasyum sülfat (saf olsun olmasın);

(iv) Magnezyum, potasyum sülfat (saf olsun olmasın).

(b) Yukarıda (a) fıkrasında yazılı ürünlerin birbirleriyle karışımlarından oluşan gübreler.

5. Amonyum dihidrojenortofosfat (monoamonyum fosfat) ve diamonyum hidrojenortofosfat (diamonyum fosfat) (saf olsun olmasın) ve bunların birbirleriyle olan karışımları 31.05 pozisyonunda sınıflandırılır.

6. 31.05 pozisyonu anlamında " diğer gübreler " tabirinden, sadece gübre olarak kullanılan ve ana unsur olarak azot, fosfor ve potasyum gibi bitki besin maddelerinden en az birini ana unsur olarak içeren ürünler anlaşılır.

Vergi oranları ve dış ticaret önlemleri

Bu sayfada vergi oranı verilmez; oranlar ve önlemler sık değişir. Bir eşyaya uygulanan gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, diğer vergiler ve beyannameye eklenmesi gereken belgeler için 12 haneli GTİP ile Ticaret Bakanlığı’nın TARA – Tarife Arama uygulamasında sorgulama yapınız. Doğru GTİP’in belirlenmesi ve beyan sorumluluğu beyan sahibine aittir.

Kaynak: 30.12.2025 tarihli ve 33123 (1. mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli (11.07.2026 tarihli ve 33307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11507 sayılı Kararla değişik). Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı metin Resmî Gazete’dedir. 11507 sayılı Kararla yapılan değişiklikler tablolara işlenmiş ve ilgili pozisyonlarda belirtilmiştir.
Dış ticaret verileri: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dış Ticaret İstatistikleri — Genel Ticaret Sistemi, HS 2 (fasıl) düzeyinde yıllık veriler, ABD doları; kaynak gösterilerek kullanılmıştır. Ülke sıralamaları ülke × fasıl verisinden hesaplanmıştır; hesaplama ve sunum İlgim Gümrük’e aittir. TÜİK verileri sonradan revize edilebilir.
Son güncelleme: 22 Kasım 2026.

GTİP tespiti, menşe, belge ve maliyet hesabında destek mi gerekiyor?

Bizimle iletişime geçin

tarafından sevgiyle tasarlandı · 2026